Ağasarın Balını-Oy Asiye Türküsü / Hatice Türkmen Yurtseven

Yaşan bir tarihtir dilden dile dolaşan türkülerimiz. İşte onlardan biridir. [Ağasarın balını-Oy Asiye ) Bu türküyü “Laz” türküsü olarak bilir ama aslında Oy Asiye Türküsü bir Çepni Türkmen türküsüdür. Giresun -Görele türküsü olarak geçiyor kayıtlarda. 1973 yılında  Ömer Akpınar tarafından TRT repartuarına verilen türkü son dönemdeki yayınlanan bir dizi flim ile tekrara gündeme gelmiştir. Türkünün […]

Uyan Suna’m Türküsü / Hatice Türkmen Yurtseven

1930 lu yıllar.. Yer Malatya: Saz ve tambur sanatçısı Fahri Kayahan’ın sunam diye sevdiği eşine acı bir olay sonrası yazdığı türküdür uyan sunam.  Devri zamanda memleketin her yerinde olduğu gibi Malatya’dada sevdiğine sevdiğini söylemenin  ayıp karşılandığı dönemler Fahri Bey her daim söyler eşi Fahriye hanıma ona olan sevgisini sadakatini ve bağlılığını. Ve bilir karısının gözlerinin başka […]

Gıldolak Türküsü / Hatice Türkmen Yurtseven

Emirdağ ilçesi Karacalar köyünde, iri yapılı yağız görünümlü bir Yörük gencidir Mehmet. Fakir bir ailenin oğlu Mehmet, yokluk içinde büyümüştür. Başına devamlı olarak doladığı keçi kılından örülmüş dolamasından ötürü, kendisine “Gıldolak” demektedirler. Köy halkına, bilhassa gençlere karşı davranışları ve dürüstlüğüyle kendisini sevdiren ve saydıran Gıldolak, biriktirdiği paralarla sevdiği bir Yörük kızı ile evlenir. Ancak yaşı […]

“Türk’ü Anlamak İçin ‘Türkü’ Dinleyin” / Tuğba Önce

Bir kültür, bir medeniyet tasavvur edin bu medeniyet ki içinde barındırdığı her sanat dalıyla ahenk içerisinde olsun.. Bu köklü ve kadim Türk kültürünün içinde geçmişten günümüze tüm duruluğu ile kültürümüzdeki yerini koruyan bir sanat, kulağa gönle ve dahi ruha sirayet etmiş timsali olmayan bizi anlatan, bizce konuşan, hüznümüz mutluluğumuz olan bir sanat Türk mûsikîsinin şah […]

Magusa Limanı / Hatice Türkmen Yurtseven

Birinci Dünya Savaşı çoktan bitmiş, dünya kendi devinimi içinde ikincisine hazırlanmaktadır.O sıralarda Arap Mahmut’un çocukları Arnavut Mahallesi’nde boy atıp büyümüştür. Küçük oğlan Arap Ali ele avuca sığmayan, tuttuğunu koparan bir delikanlı olur. Yemeğe, içmeye meraklı olan Arap Ali’nin Leymosun sokaklarında yürüdüğünde, ona herkes temkinli yaklaşmaktadır.Bu sertliğinin yanında, yüreği insan sevgisi ile dolu olan Arap Ali, […]

Kırmızı Gül Demet Demet / Hatice Türkmen Yurtseven

Erzurum yöresine ait olan bu türkünün tıpkı sözlerinde olduğu gibi yaşanmış bir hikâyeden yola çıkarak yazılmış acı bir hikâyesi var. Araştırmalarıma göre bu türkünün iki tane bilindik hikâyesi çıkıyor karşımıza. Bir tanesini araştırmayı uygun bularak başladık türkü yolculuğumuza; Revan, bugünkü adıyla Erivan, yani günümüzde Ermenistan’ın başkenti… Türkümüze konu olan olayın geçtiği zaman ise, büyük ihtimalle […]

Kara Tren Türküsü / Hatice Türkmen Yurtseven

Kara Tren türküsünün hüzünlü hikayesidir nağmelerin arasında saklanıp kalan KARA TREN TÜRKÜ HİKAYESİ bu. Yıl 1915, Birinci Dünya savaşının yoğun yaşandığı yılar.Türklerinde birçok cephede savaştığı her türden levazımın gerekli olduğu gibi her şeyden önce de savaşacak asker lazımdı. Büyük kayıpların verildiği, gidenlerin geri dönmediği çoğunun akibeti bilinemediği günler.. Ulaşım trenlerle daha hızlı ve güvenli olduğu […]

Al Fadimem / Hatice Türkmen Yurtseven

(Evlerinin Önü) Bu hikaye, Emirdağ’da yaşanmış dillerden düşmeyen gerçek bir aşk öyküsüdür Sadece Emirdağlılar’ın değil, türkü seven herkesin dilinde ses bulan Al Fadimem türküsünün kahramanları kimlerdir acaba? Neler yaşamışlardır? Sonları ne olmuştur? Bu gibi soruların cevapları söylene söylene farklılık yaratsa da aşağı yukarı aynı kapıya çıkar. Gelelim hikayemize; Efe Kadir ile Al Fadime’nin aşkı yaşanmış […]

“Sivas’ın Yollarında” / Hatice Türkmen Yurtseven

Türkünün hikayesi şöyle anlatılır: Uzun yıllar önce Sivas ilinden bir kervancı Halep’ten mal getirir götürürmüş. Bazen bu yolculuk gidiş dönüş bir iki yılı bulurmuş. Yine böyle bir kervan yolculuğu tam üç yıl gibi uzun bir zaman almış kervancılar yurtlarından, baba ocaklarından kimi eşinden çocuğundan kimi sevdiğinden ayrı düşmüş. Halep’ten aylarca yol ala ala, en sonunda, […]

Drama Köprüsü (Debreli Hasan) Türküsünün Hikayesi / Hatice Türkmen Yurtseven

Debreli Hasan, Selanik Vilayeti Kayılar Kazası Debre köyünden olup uzun askerlik yılları içerisinde haksızlığa dayanamayarak kendisine hakaret eden komutanını vurur ve dağlara kaçar eşkiya olur. Kendiside pişman olur ama kötü eşkiyalık yerine iyileri kollar Gayri müslimleri soyar. Fakir Türklere dağıtır. Bekarları evlendirir. Bacısı Erdemuş ta İbrahim Beylerdedir. Zaman zaman jandarmadan kaçak olarak Drama’dan Kayılara akrabalarına […]

Karadut – Bedri  Rahmi Eyüpoğlu / Hatice Türkmen Yurtseven

1949’da  bir gün İstanbul  Büyük Kulüp’teki bir toplantıda, davetliler Bedri Rahmi Eyüboğlu’ndan bir şiir  okumasını istediler. Eyüboğlu ayağa kalktı ve Karadut’u okumaya başladı: “Karadutum, çatal karam, çingenem/ Daha nem  olacaktın bir tanem/ Gülen ayvam, ağlayan narımsın/ Kadınım, kısrağım, karımsın”… Bedri Rahmi, şiiri okurken gözlerinden yaşlar süzülür. Salondaki herkes  niye ağladığını anlamıştır; tabii herkesten çok, hemen yanı başındaki karısı Eren  Eyüboğlu… Çünkü şiirde  “kadınım, […]

Meyrik Türküsü’nün Hikayesi / Hatice Türkmen Yurtseven

Meyrik, Pazarcık ‘ın Damlataş Köyü’nün “Kantarma Obası”nda veremden ölen ve üzerine ağıtlar yakılan güzel bir gelindir Meyrik evlenmeden önce verem hastalığına tutulmuştur. Teyzesinin oğlu Hasan’la evlendirilir. Evliliklerinin daha 3.ayında Meyrik hastalanır ve Kahramanmaraş Devlet Hastanesi’ne kaldırılır. Çok geçmeden köye Meyrik ‘in ölüm haberi gelir. Kadınlar toplanır, ağıt yakarlar. Olayın en ilgi çekici yanı “Meyrik Türküsü”nün […]

Acıya Göbek Atmak ya da Ankara Misket’inin Öyküsü / Hatice Türkmen Yurtseven

Türküler destansı bir masaldır, Anadolu’nun geçmişinden günümüze ulaşan. Her biri ayrı bir hikâye barındırır içinde. Her kelime, her satır, yanık gönüllerden yükselen birer ağıttır. Ağıt, ölümün adından yakılan halk türküleridir. Acıyı, hüznü, özlemi yansıtır. Bugün hemen her düğünün vazgeçilmezi, Ankara misketinin aslında bir ağıt olduğunu öğrenmek beni çok şaşırttı Misket, ufacık tefecik bir elma türü […]

Ordu’nun Dereleri / Hatice Türkmen Yurtseven

Ordu’lu olup ta Ordunun dereler türküsünün hikayesini bilmeyen yoktur. Bizim gibi Ordulu olmayıp bilmeyenler de vardır elbet, Hep birlikte okuyup öğrenelim o zaman… Yıllar yıllar önce Ordu’nun uzak köylerinden birinde iki genç yaşarmış. Maddi durumu iyi olan genç ( Mehmet ) aynı köyden bir genç kıza yani Hacer’e aşık olmuş. Genç kız o kadar güzelmiş […]

Manda Yuva Yapmış Söğüt Dalına / Hatice Türkmen Yurtseven

Sevgili DergiZan okurları , Bundan böyle onbeş günde bir size Anadolu insanının yüreğinden, acılarından, sevinçlerinden, hasretinden kopup gelen ve buram buram toprak kokan, Anadolu insanı ve yaşamı kokan türkülerimizle ilgili bildiğiniz ya da bilmediğiniz hikayelerini araştırıp derleyerek buradan sunacağız.  Sizlerin de tavsiye ve önerilerinizi yorum olarak yazının altında paylaşmanız bizi mutlu kılacaktır. Hepinize güzel okumalar […]